Kancelaria Adwokacka Monika Piech-BalickaBezpieczeństwoZaufanieProfesjonalizmSzybkośćKompetencje
Zadzwoń do nas! 42 633 45 45 502 412 081
Napisz do nas

Sprawy rozwodowe


Słowo wstępu o sprawach rozwodowych

Celem zamieszczenia tego "poradnika" jest uświadomienie małżonkom, którzy decydują się na rozwód, jak będą wyglądały formalności związane ze sprawą rozwodową, podziałem majątku, sprawowaniem władzy rodzicielskiej. Na końcu materiału będą znajdowały się wzory podstawowych dokumentów takich jak pozew o rozwód z orzekaniem i bez orzekania o winie, wniosek o podział majątku.

Będziemy starali się zawrzeć tutaj odpowiedzi na najczęstsze pytania publikując je w taki sposób, aby były zrozumiałe dla każdego. Będziemy unikać prawniczego języka i sformułowań z kodeksu. Jednocześnie zwracamy uwagę, że materiał ten ma charakter tylko informacyjny i nie może być traktowany jako sposób postępowania w każdej sytuacji. Trzeba zdawać sobie sprawę, że każdy przypadek jest indywidualny i wymaga dedykowanego podejścia. Udzielenie skutecznej porady prawnej jest możliwe jedynie w sytuacji dokładnego zapoznania się z faktami i dokumentami danego przypadku.

Co to jest trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego?

Mąż lub żona mogą zażądać rozwodu tylko wtedy, gdy nastąpił między nimi zupełny i trwały rozkład pożycia. Obie te przesłanki powinny wystąpić łącznie.

Pożycie małżeńskie to ogół więzi duchowych, fizycznych i gospodarczych, które powstały pomiędzy małżonkami przed i w trakcie trwania ich związku. Jak rozumieć te poszczególne składniki? Więź duchowa to przede wszystkim miłość i wzajemny szacunek oraz zaufanie. Konsekwencją więzi psychicznej jest więź fizyczna i związane z tym współżycie. Jednakże nie jest to element konieczny, ponieważ może ustać np. z powodów zdrowotnych. Więź gospodarcza natomiast, to wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego oraz wspólne zamieszkiwanie, chociaż to drugie w pewnych okolicznościach życiowych może również nie występować, chociażby z powodu pracy w różnych krajach.

Dla orzeczenia rozwodu, warunkiem koniecznym jest stwierdzenie trwałego i zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego. Przyjmuje się, że rozkład pożycia jest trwały, jeśli na bazie doświadczenia życiowego, można przyjąć, że w występujących okolicznościach małżonkowie nie są w stanie odtworzyć łączących ich wcześniej więzi. Należy przez to rozumieć, że małżonków nic już nie łączy i nie można się spodziewać polepszenia stosunków panujących między nimi. Przy ocenie, czy rozkład pożycia jest trwały, znaczenie ma okres, jaki upłynął od wystąpienia rozkładu. Może wystąpić sytuacja, że w ocenie jednego małżonka rozkład pożycia jest trwały i zupełny, natomiast wg drugiego istnieje szansa na powrót do wspólnego pożycia. W takiej sytuacji ostatecznej oceny dokonuje sąd.

Rozkład pożycia jest zupełny, gdy między małżonkami brakuje jakiejkolwiek więzi duchowej, fizycznej i gospodarczej. W dodatku wszystkie te przesłanki występują łącznie. Przykładowo nie można mówić o zupełnym rozkładzie pożycia, gdy brakuje jedynie więzi gospodarczej na przykład z powodu braku wspólnego mieszkania lub pracy w różnych miejscowościach lub krajach, a także gdy jeden z małżonków przebywa w zakładzie karnym. Podobnie, jeśli między małżonkami, z powodu choroby lub wieku, nie występują kontakty seksualne. Wtedy również nie będziemy mogli powoływać się na ustanie więzi fizycznej.

Przyczyną trwałego i zupełnego rozkładu małżeństwa jest zwykle splot różnych przyczyn, które można podzielić na zawinione i niezawionione. Poniżej przedstawiamy po kilka przykładów.

Przyczyny zawinione:

  • zdrada małżeńska
  • nadużywanie alkoholu
  • agresja słowna i fizyczna
  • unikanie pracy
  • odmowa łożenia na utrzymanie rodziny
  • wydawanie pieniędzy wyłącznie na własne potrzeby
  • niewłaściwy stosunek do małżonka, dzieci lub rodziny małżonka

Przyczyny niezawinione:

  • choroba psychiczna lub inna długotrwała choroba
  • niezgodność charakterów
  • niedopasowanie seksualne

Dla orzeczenia samego rozwodu nie ma znaczenia jakie przyczyny wpłynęły na rozkład pożycia. Określenie przyczyn będzie miało znaczenie dopiero dla ustalenia winy rozkładu w przypaku rozwodu z orzekaniem o winie. Jeśli nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego, każdy z małżonków może żadać, aby sąd rozwiązał ich małżeństwo przez rozwód.

Kiedy sąd nie orzeknie rozwodu?

Sąd nie orzeknie rozwodu nawet w razie zupełnego i trwałego rozkładu pożycia, gdy:

  • wskutek rozwodu miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci,
  • rozwód byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego
  • rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny rozpadu, a małżonek niewinny nie wyraża zgody na rozwód i jego odmowa nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Sąd zawsze musi brać pod uwagę przede wszystkim dobro dzieci. Ochrona dzieci jest zasadą konstytucyjną i podstawową zasadą prawa rodzinnego. Rodzice mają obowiązek dbać o interesy osobiste dziecka,sytuację uczuciową, duchową i materialną. Muszą zapewnić dziecku prawidłowe warunki do rozwoju fizycznego i duchowego. Jeśli z powodu rozwodu dobro dziecka mogłoby ucierpieć, wtedy interes rodziców, dążących do rozwodu, musi zejść na plan dalszy. Występują sytuacje, kiedy dobro dziecka wymaga wręcz rozstania bardzo skonfliktowanych rodziców. Dziecko nie może być narażone na uczestnictwo w awanturach lub bycie świadkiem znęcania się nad rodziną.

Rozważając przyczyny dotyczące zasad współżycia małżeńskiego mamy na myśli normy moralne i obyczajowe oraz krzywdę jakiej by doznał niewinny małżonek na skutek rozwodu. Przykładowo o naruszeniu zasad współżycia społecznego dojdzie, gdy jeden z małżonków wystąpi o rozwód wiedząc, że jego żona jest w ciąży ze wspólnym dzieckiem. Innym przykładem może być żadanie rozwodu przez męża pomimo wiedzy o ciężkiej chorobie żony wymagającej opieki.

Trzecia przesłanka to brak zgody na rozwód. Napisaliśmy, że niewinny małżonek może nie zgodzić się na rozwód. Jednakże, brak zgody różnież nie może sprzeczny z zasadami współżycia społecznego i przyzwoitego postępowania. Aby taki sprzeciw był skuteczny muszą zachodzić obiektywne powody uzasadniające odmowę. Nie może być sytuacji, że małżonek nie wyraża zgody na rozwód tylko po to, by zamanifestować przewagę nad małżonkiem i przeszkodzić mu w rozpoczęciu nowego życia.